وب سايت شخصي ولي اله ديني : با قاتل نامرئي بيشتر آشنا شويم
جمعه، 27 آبان 1390 - 00:46 کد خبر:135
«قاتل نامرئي» نامي است كه مردم روي گاز مونواكسيد كربن گذاشته‌اند اين گاز بدليل نداشتن بو ، رنگ و مزه قاتل نامرئي نام گرفته است ،قدرت كشندگي بسيار بالايي دارد و معمولا به خاطر عدم نصب مناسب لوله‌ هاي خروج گاز ازوسايل گاز سوز مانند آبگرمكن و بخاري در فضا پخش شده و به جاي اكسيژن با هموگلوبين خون تركيب شده و باعث مرگ شهروندان مي‌شود.


 سرماي زودرس موجب شده تا بسياري از خانواده ها وسايل گرمازاي خود را روشن كنند در نتيجه قاتل نامرئي در شبهاي زمستاني بيدار و مترصد فرصتي است تا با استفاده از سهل انگاريها و  غفلتهاي ناشي از عدم توجه به هشدار هاي ايمني جان تعدادي از هموطنان و همشهريان را بگيرد ،در اين ميان و با آغاز فصل سرما  متأسفانه برخي از مصرف كنندگان گاز طبيعي به توصيه‌هاي ايمني درباره استفاده صحيح از وسايل گاز سوز ،عدم نصب بخاري‌هاو آبگرمكن ها در محل‌هاي خطرناك مانند حمام‌ها و ...توجه نمي‌كنند و شاهد افزايش نگران‌كننده مرگ‌و مير‌هاي ناشي از گاز گرفتگي مي شويم.

بنا به بررسي و اظهار نظر كارشناسان، به جز موارد انگشت شمار، در اغلب حوادث عامل اصلي سهل انگاري و غفلت خود قربانيان مي باشند با اينكه بارها از سوي كارشناسان ايمني در اين خصوص هشدار داده شده است اما چون اين قاتل پنهان غير قابل حس و لمس و بي بو و بي رنگ است مردم كشنده بودن آنرا باور ندارند و به راحتي تسليم و قرباني آن مي شوند .در همين راستا و به منظور جلوگيري از وقوع حوادث ناگوار ناشي از گاز گرفتگي، سعي مي شود تا هشدارهايي را كه بارها گفته شده دوباره تكرار گردد تا شايد كمي از اين غفلتها كاسته شود.

نكته مهمي كه بايد يادآوري كرد اين است كه به دليل سرماي زودهنگام و بي موعدي كه اكثر نقاط كشور را فرا گرفته است شايد شهروندان تصور كنند كه براي استفاده چند ساعته و چند روزه از وسايل گرمازا نيازي به دقت و حساسيت در نصب آنها از جمله دودكش وجود نداشته باشد. در حالي كه يك سهل انگاري كوچك مي تواند سرنوشت تمام اعضاي خانواده ي به خواب رفته را به جهان آخرت موكول كند.بنابراين لازم است تا شهروندان براي روشن كردن وسيله گرمازاي منزل خود حتي براي مدت كوتاه و يك ساعته نكات ايمني را رعايت نمايند و  هرگز از وسايل گازسوز بدون دودكش يا داراي دودكش نامناسب و غير استاندارد براي گرم كردن خانه استفاده نكنند. 

نكته ديگري كه حايز اهميت است اينكه به دليل زودگذر بودن سردي هوا در اين روزها عده اي از شهروندان بزرگترين اشتباه را مرتكب شده و از اجاق خوراك پزي و يا وسايل گرمازاي بدون دودكش براي گرم كردن خانه و يا مغازه خود استفاده مي كنند. كه مع الاسف بيشترين قربانيان گازگرفتگي از جمله كساني هستند كه از وسايل گرمازاي غيراستاندارد استفاده مي نمايند. 

مونوكسيد كربن پير و جوان و كودك و باسواد و بي سواد نمي شناسد و قابليت انتشارش در محيط بسيار زياد است و به همين دليل در تمامي نقاط مثلا يك اتاق اعم از بالا و پايين به سرعت متراكم مي شود و چون هموگلوبين خون 300 برابر ميل تركيبي فوق العاده اي با اين گاز نسبت به اكسيژن دارد وقتي اين تركيب صورت مي گيرد اكسيژن ديگر به بافت ها نرسيده و سريعا باعث مسموميت شده و سلسله عصبي را فلج و قدرت هرگونه اقدامي از مسموم سلب مي كند و مسموم به نوعي به خواب و مرگ آرام تن در مي‌ دهد . به طوريكه اين گاز سمي اگر به ميزان50ppm( پنج هزارم درصد يا 50 قسمت در ميليون )در هواي تنفسي محيط وجود داشته باشد اختلالات عصبي و علائم سردرد به همراه مي آورد و ميزان 800ppm از آن كافي است تا در عرض 2 تا 3 ساعت ساكنين يك منزل مسكوني را به كام مرگ فرو نشاند.  

لازم به ذكر است اگر چنانچه كسي با گاز منوكسيد كربن دچار گاز گرفتگي و مسموميت شده باشد بايستي سريعا او را از محيط آلوده به اين گاز خارج كرده و در تماس با هواي آزاد گذاشت . در مسموميت هاي شديد بايستي به مصدوم تنفس مصنوعي داده شود و چنانچه مقدور باشد تنفس با اكسيژن بر تنفس با هواي آزاد ارجحيت دارد.

براي آشنايي بيشتر مهمترين منابع و راه هاي توليد ويا باعث ايجاد گاز منواكسيد كربن CO در منازل و ساختمان ها را به ترتيب ذيل ذكر مي شود. 

1- استفاده از وسايل گازسوز و بدون گرمايش بدون دودكش

2- نقص در دودكش و نشت گاز به فضاي مسكوني

3- استفاده از وسايل خوراك پزي جهت گرمايش

4- بكار گيري روشنايي گازي به مدت طولاني بخصوص در فضاي بدون تهويه

5- ضعف در دودكش شومينه

6- معيوب بودن مشعل شوفاژ

7- آبگرمكن هاي ديواري و زميني بويژه وقتي كه دودكش مناسب ندارند

8- اتومبيل روشن در پاركينگ 

9- عدم تهويه درست و مناسب محيط

10- عدم تخليه كامل گازهاي مضر و جايگزيني هواي تازه

11- نقص فني در وسايل گرمازا و نيم سوز بودن ذغال چوب

12- نقص فني در شبكه تهويه و لوله كشي آبگرمكن ، بخاري و شومينه و غيره

حال كه با اين گاز قاتل آشنا شديم بهتر است راههاي پيشگيري و ايمني با آنرا هم بشناسيم.

1- حتما از وسايل گرمازاي استاندارد استفاده شود و قبل از استفاده از اين وسايل توسط افراد متخصص بازبيني و سرويس شود .

2- تحت هر شرايطي عمل تهويه هوا را تسهيل كنيد به عنوان مثال دريچه هاي باز كولر عمل مناسبي جهت تهويه هواست .

3- باز گذاشتن يك پنجره كوچك يا در به نحو مطمئن كه بسته نشود راه حل مناسبي جهت تهويه هواست .

4- هرگز از بخاري هاي دستي براي گرم كردن هواي حمام استفاده نشود چون محيط حمام ها كوچك است و اكسيژن محيط نيز در اثر بخار آب به سطوح بالا رانده مي شود و در نهايت بر اثر سوختن ناقص و ايجاد گاز CO مسموميت قطعي خواهد بود .

5- در صورت استفاده از وسايل گرمازاي دودكش دار حتما دودكش ها كاملا معاينه و بررسي شود. معمولا مسدود بودن دودكش هاي ديوار از عوامل مهم ايجاد مسموميت و گازگرفتگي و به خطر افتادن جان افراد محسوب مي گردد .

6- دودكش هاي غير ثابت حتما كنترل شود . اين دودكش ها بايد از مواد غير قابل اشتعال و گالوانيزه و زنگ نزن باشند و از مقاومت فيزيكي مناسبي برخوردار باشند .اين نوع دودكش ها بايد حتي الامكان كوتاه و مستقيم باشد و بايد در حمل اتصالات كاملا محكم و غير قابل نفوذ باشد .

7-مناسب ترين قطر دودكش براي تخليه دود از وسيله گاز سوز به فضاي خارج به اندازه خروجي دودكش خود وسيله گاز سوزمي باشد.

8- قدرت مكش دودكش ها هر چند وقت يك بار توسط سرويس كار و متخصص اهل فن بررسي شود .

9- براي جلوگيري از برگشت دود و گاز هاي مضر به داخل دودكش و در نهايت به داخل محيط كه معمولا بر اثر گرفتگي و يا وزش باد بوجود مي آيد بايد دودكش ها داراي هواكش مخصوص باشد و كلاهك آنها حد اقل 60 سانتيمتر از بلند ترين نقطه ساختمان بالاتر باشد .

10- دودكش ها بويژه در نورد شومينه ها هر سال بررسي و از دوده تميز شود .

11- اتصالات دود كش ها و سرتاسر آن از هرگونه نقص و نشت گاز حفاظت شود .

12- استفاده مشترك از دودكش بسيار خطرناك است و دودكش هاي فلزي بايد در مسير خود با بست هاي مخصوص محكم شده باشد به نحوي كه از جدا شدن اتصالات جلوگيري شود .

13- قطر دودكش طراحي آن ، مسير عبور و …… بايد با توجه به ظرفيت حرارتي محاسبه و اجرا شود .

14- از وسايل پخت و پز براي گرمايش استفاده نشود .

15- از كپسول هاي سفري و پيك نيكي در فضاي داخلي و بسته استفاده نشود .

16- در فضاي پاركينگ كه بسته و فاقد تهويه است اتومبيل روشن نشود .

17- نفوذ محصولات احتراق خودرو به فضاي داخل مسكوني خطرناك بوده و بايد مراقبت شود .

18- در تبديل سوخت مايع به گاز شهري حتما از سرويس كار ماهر و مجاز بهره گيري شود.

19- هر وسيله گازسوز بايد داراي يك دودكش استاندارد مجزا و مجهز به كلاهك باشد .

20- در هنگام ساخت و ساز از ريختن مصالح به داخل دودكش و مسدود كردن آن مراقبت كنيد.

21-عبور دودكش از فضاي داخلي و سقف كاذب حمام مجاز نمي باشد.

22- رنگ شعله آتش در وسايل گرمازا بايد كاملا آبي باشد در غير اين صورت نقص در سيستم سوخت رساني و يا فتيله دستگاه وجود دارد و بايد سريعا نقص را برطرف نمود.

23- دودكش سرد در زمان روشن بودن وسيله گاز سوز نشانه عدم عبور دود و محصولات احتراق  از دود كش مي باشد .

24- نصب وسايل گاز سوز پر مصرف مانند آبگرمكن فوري (ديواري)وپكيج در واحد هاي مسكوني يا غير مسكوني كه مساحت آنها كمتر از 60 متر مربع مي باشد ممنوع است مگر آنكه هواي مورد نياز جهت احتراق گاز مصرفي آنها از طريق دريچه دائمي كه مستقيما به هواي آزاد راه داردتامين گردد.

اميد است با رعايت موارد ايمني و پيشگيري از راههاي نفوذ اين قاتل نامرئي  ديگر شاهد هيچ گونه مرگ خاموشي نباشيم.